Depolama Tank Tesislerinde Potansiyel Yangınlar

Anasayfa / Depolama Tank Tesislerinde Potansiyel Yangınlar

Depolama Tanklarındaki potansiyel yangın senaryoları aşağıdaki gibidir.:

  • Jant contası yangını;
  • Çatıdaki sıvı dökülmesinden oluşan yangın;
  • Tüm yüzey yangını;
  • Dayk yangını (havuz yangını);
  • Pontoon patlaması;
  • Boil-over (Kaynama);
  • Jet yangını (örneğin sismik bir olayda boruların kopması nedeniyle).

Potansiyel yangın senaryolarından  en şiddetlisi,  tüm yüzey yangını(3) ve boil-over (4)(kaynama)’dır.  

Tank yangınlarında sıklıkla,  bir türü diğerine yol açarak  zincirleme etkisi görülmektedir. Örneğin . çatıda başlayan nispeten küçük yangınlar, bir tankta tüm yüzey yangınına yol açabilir. Tüm yüzey yangını söndürülmezse, aynı tankta boil-over ve/veya yakındaki tanklarda tüm yüzey yangını gibi daha şiddetli yangın senaryolarına da yol açabilir.

Tüm Yüzey Yangını

Tüm yüzeyli yangınlar   daha küçük yangınların yayılması ile ortaya çıkar. Dış yangının alevleri doğrudan tank duvarına veya tankın çatısına ulaşmasıyla ya da yüksek ısıdan dolayı tankın içindeki hafif bileşenlerin buharlaşmasıyla tanklarda hasar oluşabilmektedir.

Örnek tüm yüzey yangını Şekil 2’de gösterilmiştir. Tüm yüzey yangını tankın duvarlarının ve çatısının erimesine neden olur. Yangından dolayı tankın civarındaki insanlar, yüksek termal radian ısıdan dolayı zarar görebilir. Rüzgârın etkisiyle ateşin yönü bir domino etkisine neden olacak şekilde değişebilir ve yakınlardaki diğer depolama tanklarıda etkileyebilir.

Dyke (Havuz) Yangını

Tankın dışındaki muhafaza alanı içinde meydana gelen Şekil 3'de gösterildiği gibi bir yangın türüdür. Bir tanktan herhangi bir sızıntıya ya da bağlantı borularının veya valflerinin kopmasına ya da aşırı doldurmaya bağlı olarak tanktan dışarı akış olması durumunda depolama alanında bir havuz oluşur. Bir sure sonra, yanıcı sıvı havuzundan gelen buhar,  ateş alabilir ve dayk (havuz) yangınına neden olabilir. Şimşek haricinde, tutuşma kaynakları genel olarak bir tür manuel faaliyetle, örneğin bakım sırasında sıcak işler, mekanik aşırı ısınma, uzaktan ateşleme v.b. ortaya çıkmaktadır. Dayk yangının şematik gösterimi, Şekil3’te verilmiştir.

Boil-Over (Kaynama) Yangını

Boil-over (Kaynama), yakıtın ham petrol gibi geniş bir kaynama aralığına sahip karışık bir hidrokarbon olduğu depolama tankı yangınlarında meydana gelir. Genellikle depolama tanklarının dibinde bulunan su, yangının ısınma etkisinden dolayı buharlaştığı zaman ortaya çıkan büyük hacimdeki buhar, tankın içindeki sıvının bir bölümünü şiddetli bir şekilde dışarı fışkırtır. Bu, tankın üstünde büyük miktarda yakıtın yanmasına neden olur ve bu da yangının büyüklüğünü arttırır. Aslında boil-over neredeyse patlama gibidir ve kaynama sırasında geçici bir büyük yangın oluşturur ve bu da termal ısı radyasyonundan çevredekilerin zarar görmesine neden olur. Boil-over, özellikle acil durum müdahalecileri gibi kazaların yakınındakilerin ciddi yaralanmalarına ve hatta ölümcül yaralanmalara neden olabilecek çok tehlikeli bir kaza olayıdır.

Bir boil-over yangını oluşması için, aşağıdaki koşullar mevcut olmalıdır:

  • Tüm yüzeyli yangın, sıvının yüzeyinin tamamını veya bir kısmını içermelidir.
  • Tank, tipik olarak tank tabanında veya batık çatının üstünde serbest su veya yağ içinde su emülsiyonu içermelidir. Bu durum ham petrol depolamak için kullanılan tanklarda nadir değildir. Ağır yağ depolama tanklarında bu durum oluşabilir.
  • Sıvı, örneğin ham petrol gibi fakat benzene benzemeyen çok geniş aralıkta kaynama noktalı bileşenler içermelidir.
  • Su veya su içinde yağ (ıslak) emülsiyon tabanları normalde ham petrol tanklarında bulunur. Su, yangınla mücadele çabalarından tank içine yanlışlıkla girebilir veya üründe ıslak emülsiyon tabakaları olabilir. Sıcak ara yüz, tankın dibindeki suya veya emülsiyona ulaştığında, su buharlaşır. 400 ° F’da sudan köpüklü bir buhar karışımına kadar genişleme faktörü, su hacminin yaklaşık 1700 katıdır.

Boil-over yangının etkileri büyük ölçüde bir ateş topunun etkisine ve az miktarda da yanan yakıtının tank etrafına püskürtülmesine benzerdir. Ateş topu fenomeninin temel özelliklerinden bazıları, tanktaki sıvı kütlesi, sıvı kütlesinin fraksiyonları, ateş topu boyutu, termal radian ısı akışı ve ateş topu süresidir. Risk analizinde, bu yangının çevredeki tanklara etkisi (potansiyel domino etkisi) ve terminal tesisi etrafındaki halka ve tesisler içinde çalışanlara araştırılmalıdır. Ayrıca, insanlarda ölümcül ve ciddi yaralanma eşikleri açısından boil-over yangının sıklığı ve sonuçları göz önüne alınmalıdır.